! Je browser (Internet Explorer) is verouderd.

Update je browser voor meer veiligheid en snelheid om deze site optimaal te kunnen gebruiken.
Nu zijn er mogelijk onderdelen niet goed zichtbaar of bruikbaar.

Voor de beste ervaring kunt u een browser gebruiken zoals Microsoft Edge, Chrome of Firefox.

Zelf doen! Waarom zelfstandigheid bij kinderen soms begint met even wachten 

Kwestpiratie - een blog voor ouders

"Ik kan het zelf"

Veel ouders herkennen deze uitspraak. Kinderen willen vaak al op jonge leeftijd zelf hun schoenen aantrekken, drinken inschenken of helpen met allerlei dagelijkse taken. Tegelijkertijd weten we ook dat zelf doen soms langer duurt. Het is vaak verleidelijk om het even snel over te nemen. 

Toch leren kinderen juist veel van die momenten waarop ze iets zelf mogen proberen. Bij Stichting Kwest zien we dagelijks hoe belangrijk zelfstandigheid is voor de ontwikkeling van kinderen. Niet omdat kinderen alles alleen moeten kunnen, maar omdat zij mogen ontdekken wat zij al zelf kunnen.

twee peuters spelen met een roze blokkentoren van Maria Montessori

Wat is zelfstandigheid bij kinderen? 

Zelfstandigheid betekent dat een kind leert vertrouwen op zijn eigen mogelijkheden. Dat begint vaak met kleine dingen: 

  • Zelf een jas aantrekken 
  • Zelf speelgoed opruimen 
  • Zelf een keuze maken 
  • Zelf een vraag stellen 
  • Zelf proberen een probleem op te lossen 

Kinderen hoeven dit niet meteen perfect te kunnen. Het gaat om het proces van oefenen, ontdekken en leren. 

Waarom is zelfstandigheid belangrijk voor de ontwikkeling van je kind? 

Wanneer kinderen zelf dingen mogen proberen, ontwikkelen zij belangrijke vaardigheden. Ze leren: 

  • Zelfvertrouwen opbouwen 
  • Doorzetten wanneer iets moeilijk is 
  • Oplossingen bedenken 
  • Verantwoordelijkheid nemen 
  • Omgaan met teleurstellingen 

Elke keer dat een kind ervaart: "Kijk, dat kan ik zelf!" groeit het vertrouwen in eigen kunnen. 

Waarom vinden wij loslaten soms lastig? 

Als ouder wil je je kind graag helpen. Dat is heel begrijpelijk. Toch kan helpen soms ook betekenen dat we iets overnemen wat een kind eigenlijk zelf al zou kunnen leren. Denk bijvoorbeeld aan: 

  • Een jas alvast dichtritsen 
  • Een puzzel afmaken 
  • Een antwoord geven voordat een kind heeft nagedacht 
  • Een conflict direct oplossen 

Vaak doen we dit vanuit liefde of tijdsdruk. Maar daardoor missen kinderen soms waardevolle leermomenten. 

Hoe stimuleer je de zelfstandigheid van je kind? 

Je stimuleert zelfstandigheid door je kind tijd, vertrouwen en ruimte te geven om zelf dingen te proberen. Ook fouten maken en samen nadenken over oplossingen horen daarbij.  

Geef tijd - Zelfstandig worden kost tijd. 
Een kind dat leert zijn schoenen aan te trekken, heeft vaak meer tijd nodig dan een volwassene. Toch zit juist in dat oefenen de ontwikkeling. 

Geef vertrouwen - Kinderen voelen het wanneer volwassenen vertrouwen hebben in hun mogelijkheden. 
Een eenvoudige zin als: "Ik denk dat jij dit kunt."  kan al veel betekenen. 

Laat fouten toe - Leren gaat niet zonder fouten. 
Een beker kan omvallen. Een toren kan instorten. Een kind kan een verkeerde keuze maken. Dat hoort erbij. Van fouten leren kinderen vaak meer dan van situaties waarin alles direct goed gaat. 

Stel vragen - In plaats van direct een oplossing aan te dragen, kun je samen nadenken. Bijvoorbeeld: 

  • "Wat zou je zelf kunnen proberen?" 
  • "Hoe heb je dat de vorige keer gedaan?" 
  • "Heb je een idee hoe je dit kunt oplossen?" 

Zo help je kinderen om zelf na te denken. 

Hoe stimuleren we zelfstandigheid in de kinderopvang? 

Ook binnen de kinderopvang krijgt zelfstandigheid veel aandacht. Bij Stichting Kwest in Westland moedigen pedagogisch professionals kinderen aan om zelf keuzes te maken, verantwoordelijkheid te nemen en nieuwe vaardigheden te oefenen. 

Dat doen zij door kinderen te begeleiden, zonder alles over te nemen. Soms betekent dit dat een pedagogisch professional even afwacht voordat hij of zij helpt. Niet omdat een kind er alleen voor staat, maar omdat juist dat moment ruimte geeft om te groeien. 

Samen groeien 

Kinderen worden niet zelfstandig van de ene op de andere dag. Het is een proces van vallen, opstaan, proberen en opnieuw beginnen. Wanneer ouders en pedagogisch professionals samenwerken en kinderen dezelfde boodschap geven, ontstaat er een sterke basis: 

"Ik mag het proberen."  "Ik hoef het niet meteen perfect te kunnen."  "Ik kan steeds meer zelf." 

Tot slot 

Zelfstandigheid gaat niet over alles alleen doen. Het gaat over vertrouwen krijgen in jezelf. Door kinderen de ruimte te geven om te oefenen, fouten te maken en oplossingen te ontdekken, helpen we hen bouwen aan zelfvertrouwen en veerkracht. Soms is het mooiste wat je kunt doen dan ook niet helpen, maar even wachten. 

Stichting Kwest 

Benieuwd naar onze kinderopvang? Ontdek onze opvanglocaties in het Westland.